Büşra ÇETİNKAYA / EGEDESONSÖZ – Diyetisyenler, üç gün sürecek Ramazan Bayramı boyunca sağlıklı beslenme tüyolarında bulunuyor.
Ramazan ayı süresi içerisinde iki ana öğün ve kısıtlı zaman aralığında beslenme düzeninin ardından bayram sofralarında tatlılar ve ağır yemekler bulunuyor. Bu ani beslenme değişikliği ise sindirim problemlerinden kilo artışına kadar birçok sağlık sorununa yol açabiliyor.
Egedesonsöz’e konuşan Diyetisyen Elif Dila İmançer, bayrama özel beslenme önerilerinde bulundu.
“BAYRAM ZİYARETLERİ GÖZ ÖNÜNE ALINDIĞINDA TOK TUTACAK BİR KAHVALTI AKILLICA OLUR”
İmançer, şu açıklamayı yaptı:
“İki ana öğün ve kısıtlı zaman aralığında beslenerek geçirdiğimiz Ramazan ayının bitişiyle, aniden enerji değeri yüksek, büyük porsiyonlar ile sık aralıklarda gıda tüketimine başlamak sindirim sistemine yük bindirerek sağlık açısından risk yaratabilmektedir. Bu nedenler bayramın ilk günü kahvaltıda tercih edilecek gıdalar günün ilerleyen saatindeki açlık/tokluk durumumuzu etkilemektedir.
Bayram ziyaretlerinde ikram edilecek yiyecekler de göz önüne alınırsa güne hafif ama bizi uzun süre tok tutacak bir kahvaltı ile başlamak akıllıca olacaktır. Kahvaltıya kaliteli protein kaynağı olan yumurta ve peynir ile başlanmalı, salam veya sosis gibi et ürünleri katkı maddeleri içeriğinden dolayı tüketilmemeli veya tüketimi sınırlandırılmalıdır. Kahvaltı sofrasında farklı renklerdeki çiğ sebzelere veya kızartma yöntemi uygulanmadan pişmiş sebzelere, hamur işleri yerine, tam buğday veya çavdar ekmeği gibi rafine edilmemiş undan yapılmış ekmek türlerine yer vermek posa alımını destekleyerek gün içinde daha uzun süre tok kalmamızı sağlayacaktır. Bal, reçel, sürülebilir çikolata veya meyve suları gibi kan şekerini hızlı yükselten yiyecek/içecekler bizi daha çabuk acıktıracaktır. Bayram ziyaretlerinde geri çevirmek istemediğimiz enerji, karbonhidrat ve yağ oranı yüksek ikramları tahmin ederek en azında kahvaltıda bu gıdaları tüketmeyerek tasarruf yapmak mantıklıdır.”
Bayram kahvaltısı için basit ve nokta atışı bir kahvaltı tarifi önerisinde bulunan İmançer, “Bayram kahvaltısı için haşlama yumurtalı bol yeşillik, biber ve farklı renkteki sebzeler ile hazırlanmış 1 yemek kaşığı zeytinyağlı, 2-3 tam cevizli bir yumurta salatası tok tutan nokta atışı bir tarif olacaktır” dedi.
“AÇIK ÇAY İÇİN, KAHVEYİ DE 2-3 FİNCAN İÇİN”
İmançer, bayramda çay kahve tüketimi hakkında şu açıklamayı yaptı:
“Bayram öncesinde oruç tutarken beslenme zamanımız kısıtlı olduğu için sıvı tüketimimiz azalmaktadır. Bu durumu takiben bayram süresince tuzlu ve rafine şekerli gıdaların yoğun tüketimi ile birlikte yeterli su içilmemesi, günü sadece çay ve kahve ikramları ile geçirmek vücutta ödemi arttırabilmektedir. Sağlıklı bir yetişkin için ortalama 2-2.5 litre su içmesi genel olarak önerilebilir. Bu bağlamda idrar rengimizin açık renkte ve kokusuz olması yeterli su alıp almadığımızı takip etmenin en kolay ve etkili yoludur.
Çay severlere açık renk çay tercih etmelerini, kahve severlere ise kahve tüketimini 2-3 fincan ile sınırlı tutmalarını ve de çay kahve içerken su içmeyi de ihmal etmemelerini öneririm.”
“TATLINIZI EVDE YAPIN”
Bayram tatlısının evde yapılmasını öneren İmançer, bunun daha sağlıklı ve güvenilir olduğunu belirtti. İmançer, “Piyasada daha uygun fiyatlı bazı tatlı alternatifleri merdiven altı üretim yapılarak halka sunulmaktadır. Bu tür tatlılarda sağlık açısından zararlı etkileri yüksek olan yağ, şeker ikameleri ve sentetik gıda boyaları kullanılmaktadır. Evde yaptığımız tatlılarda tat vermek için rafine şeker yerine doğal alternatifler olan taze/kuru meyvelerden yararlanabiliriz. Bayram için en hafif ve sağlıklı alternatifler güllaç veya sütlaç gibi sütlü tatlılar veya meyve tatlıları olacaktır” şeklinde konuştu.
“GECE SAATLERİNDE AĞIR YİYECEKLER YEMEYİN”
İmançer, kronik rahatsızlığı olanlar için şu uyarılarda bulundu:
“Diyabet, kalp-damar hastalıkları, yüksek tansiyon gibi kronik hastalığı olan bireyler hastalıklarını kontrol altında tutmak adına uyguladıkları beslenme programlarını uygulamaya bayram süresince de özen göstermelidirler. Tatlı, hamur işi, kızartılmış yiyecekler ve kırmızı et tüketimi kontrol altında tutulmalıdır, sebze tüketimi ihmal edilmemelidir.
Ufak bir detay olarak belirtmek isterim ki enerji ve karbonhidrat içeriği yüksek gıdaların tüketimini gece saatlerinde tüketmektense günün erken zamanlarında tüketmek arasında sağlık açısından farklı etkiler bulunmaktadır. Geceleri karbonhidrat açısından zengin bir öğünü tüketmek ile aynı öğünü sabahları tüketmek karşılaştırıldığında bireylerde yemek sonrası daha yüksek kan şekeri yanıtı oluşmaktadır. Bu bağlamda öğünleri daha erken saatlerde yemek, ağır yiyecekleri gece saatlerinde tüketmemek iyi bir taktik olacaktır. İleri yaşta ve tansiyon hastası olan bayram süresince bireyler çay-kahve-tuz tüketimine ayrıca dikkat etmelidir.”